Park im. Adama Mickiewicza

Położony w dolinie Sokołówki, w rejonie ulic: Zgierskiej, Jaworowej, Folwarcznej, Krzewowej i Biegańskiego – drugi co do wielkości park miejski w Łodzi o pow. 49,40 ha, nazywany potocznie Parkiem Julianowskim.

Park powstał na terenach dóbr szlacheckich należących niegdyś do rodziny Zawiszów i wchodzących w skład folwarku na Marysinie, a które zaczęto nazwać Julianowem po ich nabyciu przez „łódzkiego króla wełny” Juliusza Heinzla. Jest to park podworski – powstał na kanwie prywatnego założenia ogrodowego wokół pałacu fabrykanta, powiększony o część dawnego folwarku. W 1937 r. cały majątek został zakupiony przez Miasto z zamiarem utworzenia w obszernym, neoklasycystycznym pałacu muzeum regionalnego, a w jego otoczeniu rozległego parku miejskiego. Sam budynek jednak nie przetrwał wojny – uszkodzony w wyniku bombardowania we wrześniu 1939 r. został ostatecznie rozebrany przez Niemców w 1942 r.

Głównym elementem przyrodniczym organizującym całość założenia parkowego i decydującym o jego walorach krajobrazowych jest dolina Sokołówki wraz z rzeką i dwoma stawami o łagodnych liniach brzegów. Woda dzieli obiekt na część południową – urządzoną jako ogród  krajobrazowy, czy wręcz naturalistyczny, z elementami geometrycznymi (dawne główne aleje parkowe, obsadzone pojedynczymi lub podwójnymi szpalerami lipowymi, łączące niegdyś park i pałac w architektoniczną całość) oraz część północną – o charakterze leśnym. Drzewostan jest bogaty gatunkowo, choć przeważają gatunki rodzime. W części zachodniej występują piękne okazy gatunków obcych np. skrzydłorzecha kaukaskiego, cyprysików groszkowych, jodły nikko. Część wschodnia (leśna) jest mniej zróżnicowana. W obu częściach rosną stare drzewa - najstarsze liczą około 200 lat. W parku rośnie kilkanaście drzew uznanych za pomniki przyrody – najsłynniejszym jest dąb szypułkowy zwany „Kosynierem“, a oprócz niego piękne kasztanowce białe, buki zwyczajne, lipy szerokolistne, klony srebrzyste i zwyczajne, dąb czerwony czy ogromna topola kanadyjska.

Pierwotna kompozycja parku z okresu istnienia na Julianowie rezydencji Heinzlów ulegała przebudowie: pierwszej dokonano w okresie okupacji (uczytelniono układ wodny poprzez likwidację części stawów, kaskady i przebudowę brzegów stawów, wytyczono nowe drogi w części leśnej, zlikwidowano część alejek i utwardzono nawierzchnie pozostałych, przesadzono część starych drzew), drugiej w końcu lat 40. i latach 50. XX w. (zlikwidowano ogrodzenie, wybudowano wieżę spadochronową oraz tor modelarski w leśnej części parku, poprawiono walory widokowe parku wokół stawów poprzez: unaturalnienie linii brzegowej obu zbiorników, powiększenie stawu dolnego wraz z wyspą, budowę mostków, poprawę kompozycji zieleni, budowę odpływu ze źródełka, wybudowano muszlę koncertową, zagospodarowano w formie leśnej przyłączone tereny dawnego folwarku). Tę formę park zachowuje zasadniczo do dnia dzisiejszego. Na przełomie XX i XXI w. parkowy drzewostan poddano kompleksowym zabiegom leczniczo-pielęgnacyjnym (prace na starych drzewach są systematycznie kontynuowane), utworzono pas zieleni ochronnej wzdłuż ul. Zgierskiej. Odrestaurowano układ wodny (oczyszczono stawy i wzmocniono ich brzegi, przeprowadzono renowację źródełka), wybudowano ogrodzenie od strony ul. Krzewowej i Biegańskiego. W 2003 r. oddano do użytkowania zespół boisk o nawierzchni trawiastej i tor rowerowy na nowo przyłączonym terenie w północno-zachodniej części parku, sąsiadującym z cmentarzem pw. św. Rocha. W ostatnich latach wybudowano nowy osadnik zatrzymujący powyżej stawów na Sokołówce nieczystości z rzeki, wyposażono w nowe urządzenia zabawowe place zabaw w rejonie ul. Jaworowej i Krzewowej. Prowadzone są remonty nawierzchni alejek.