Park im. księcia Józefa Poniatowskiego

Położony w rejonie al. Jana Pawła II, Mickiewicza oraz ulic: Żeromskiego, Inżynierskiej i Parkowej – jeden z największych (trzeci co do wielkości) i najpiękniejszych parków w Łodzi.

Wybudowany w latach 1904-1910 wg projektu Teodora Chrząńskiego i pod jego nadzorem. Park powstał bezpośrednio po wycięciu lasu, stanowiącego wschodnią część dawnego rozległego kompleksu leśnego położonego w zachodniej części miasta w rejonie dzisiejszych ulic Żeromskiego, Wróblewskiego, aż po Brus i ul. Aleksandrowską. Początkowo park nosił nazwę „Ogrodu przy ul. Pańskiej“, by w 1917 r. otrzymać imię obecnego patrona. W okresie międzywojennym modernizację parku przeprowadził Stefan Rogowicz: zrekonstruował partery kwiatowe, założył ogródek daliowy i bylinowy, dosadził wiele drzew, w tym iglastych. W 1932 r. park został oświetlony. Na osi parterów kwiatowych w 1938 r. wzniesiono pomnik Stanisława Moniuszki - zburzony przez hitlerowców rok później. W latach dwudziestych w parku wybudowano willę – ówczesną siedzibę prezydenta miasta. Podczas wojny park był dostępny tylko dla Niemców, a w miejscu ogródka bylinowego wybudowano korty tenisowe, istniejące do dnia dzisiejszego. W tym okresie park doznał wielkich zniszczeń, a szczególnie zubożony został jego drzewostan. Po zakończeniu wojny w parku zlokalizowano dwa cmentarze żołnierzy radzieckich i polskich, a na miejscu pomnika St. Moniuszki wzniesiono obelisk - Pomnik Wdzięczności. W 1955 r. w parku wybudowano muszlę koncertową, w latach późniejszych fontannę. Rozwój miasta w okresie powojennym spowodował uszczuplenie powierzchni parku od strony północnej i zachodniej - jego kosztem poszerzono aleję Mickiewicza i wybudowano Aleję Włókniarzy (obecnie Jana Pawła II).

Park charakteryzuje się zróżnicowaniem przestrzennym i bogatym doborem gatunkowym. W układzie alejek i form zieleni umiejętnie połączono tu układy geometryczno-architektoniczne z malowniczo-krajobrazowymi. Główna oś założenia ma początek przy ul. Żeromskiego, wzdłuż niej ciągną się dwie równoległe aleje lipowe, oddzielone trzema parterami, potem kolejny parter i labirynt z ligustru. Zamknięciem osi jest staw wykopany w latach 1924-1925 – ta część parku z niewielkimi pagórkami i samotnym deszczochronem należy do najbardziej malowniczych. Park wyróżniają bardzo szerokie aleje, przystosowane pierwotnie do jazdy dorożkami i powozami (używanie pojazdów na terenie parku zostało zabronione w 1923 r.). Są one obsadzone szpalerami lip krymskich, co nadaje parkowi pewną jednolitość. W parku rośnie 16 drzew uznanych za pomniki przyrody. Starodrzew parkowy jest systematycznie poddawany zabiegom leczniczo-pielęgnacyjnym.

W ciągu ostatnich dwudziestu lat, licząc od roku 1994, prowadzono liczne prace rewaloryzacyjne w parku, m.in: odtworzono deszczochron, wybudowano studnię głębinową do zasilania stawu, wyremontowano mostki i część alejek parkowych, zaadaptowano na kwietnik nieczynną fontannę od strony al. Mickiewicza, w miejscu ogródka daliowego założono labirynt ze strzyżonego ligustru, zagospodarowano zielenią miejsce po wyburzonym Pomniku Wdzięczności, przeniesiono poza teren amfiteatru i urządzono na nowo obszerny plac zabaw, w zagłębieniu terenu przy al. Mickiewicza wybudowano wyczynowy tor dla rowerów górskich, a w jego sąsiedztwie urządzono małą siłownię na świeżym powietrzu, przeprowadzono renowację stawu (oczyszczenie i wzmocnienie brzegów).